උබුන්ටු තුල නැති root ඇති කිරීම

උබුන්ටු ලිනක්ස් ඇතුලේ ටර්මිනලයක su කියලා අපිට root වලට ඇතුලු වෙන්න සාමාන්‍යයෙන් බැහැ. ඒ වෙනුවට ඒ අය ඉදිරිපත් කරන විසඳුම තමයි sudo. ඒත් අපිට මොකක් හරි වැඩකට ටර්මිනලයේ root අවශ්‍ය වුනොත් කොහොමද ලබා ගන්නේ?

sudo -i

මේ විධානය දුන්නට පස්සේ කෙලින්ම root@yourmachine:~# prompt එක පැමිණෙයි. ඒ අපි තාම root ට රහස් පදයක් ලබා දුන්නේ නැති නිසා (නෑ. උබුන්ටු ස්ථාපනයේදී එහෙම එකක් අහන්නේ නෑ). දැන් පහත විධානය ලබා දීලා රහස් පදයක් ලබා දෙන්න.

passwd

පහත තියෙන්නේ මම කරපු හැටි.

නිදහසට දකින සිහිනය : බත්තලංගුණ්ඩුව

Free_by_drsmith

“බත්තලංගුණ්ඩුව” පුරාවටම ඇදී යන්නේ සිහිනයකි. ඒ හෘදය මත අධික පීඩනයක් පටවා ගෙන, ඝන මේද තට්ටු වල බරින් මිරිකී, මනුෂ්‍යත්වයේ ප්‍රකාශන නිසි ලෙස පිට කර ගත නොහැකිව, කවදාවත්ම අහස සම්පූර්ණයෙන් නොදුටු නාගරිකයා අඳුරු සීතල කුටියක සයනයක් මත වැතිරී දකින ගැලවීමේ සිහිනයයි.

ඇන්ටනී සොයා යන පියා එහිදී හමුවන්නේ නොහිතූ ආකාරයේ පරිපූර්ණත්වයකින්ය. නාගරිකත්වයේ සිට ඈත කොදෙව්වකට පියා සොයමින් යන ඔහු අන්තිමේදී සොයා ගන්නේ ඔහු සෙවූ පියා ඔහු තුලම සිටි බවයි.

“කොහොමත් මං දැනන් හිටපු එක දෙයක් තිබුනා. මම දැනන් හිටියා උඹ බත්තලංගුණ්ඩුවට එන පාර හොයා ගන්න බව”

ගන්ධබ්බ ආත්මයකට පරිපූර්ණ වූත් අවංක වූත් මිත්‍රත්වය මුණ ගැසෙන්නේ තිතක් වත් නොවන බත්තලංගුණ්ඩුවේදීය. සින්බෑඩ්, ක්‍රිස්ටො පුද ලබන මිත්‍රත්වය හා සමානම මිත්‍රත්වයක් ඇන්ටනී එවෙලේ අඳුන ගන්නා පොලිස් කොස්තාපල් වාස් වෙතින් අත් විඳී.

නාගරික පරිසරයක දහසක් මිනිසුන් මැද බිත්ති සතරක සිරකරුවන් වී ප්‍රේමය රඟ දැක්වූවන් නිදහස අත්විඳින්නේ බත්තලංගුණ්ඩුවේදී ය. ගැහැණියෙකුත් මිනිසෙකුත් අතරට කඩා වැදි සමාජය විසින් පනවනු ලැබූ දම් වැල් බිඳී වැටෙන්නේ එහිදීය. ආනමරියා එම යදම් බිඳ දමන්නේ ඇන්ටනීටත් නොදැනෙන සෞම්‍යත්වයෙනි.

“නාගරික ප්‍රේම දුක්ප්‍රාප්තියකට සාපේක්ෂව නිවහල් කොදෙව්වක ප්‍රේමයේ එළිපත්ත වුව කෙතරම් හෘදයාංගම ද? මා මෙතරම් ම නිදහස් ව ප්‍රශ්වාස සුසුම් හා මුසුකොට පාකොට හරින්නේ මෙතෙක් මා අත් විඳි හෘදයේ අධි පීඩනය නොවේ ද? හෘදයේ කැටි ගැසුණු පිළුණු මතකයේ මේද ස්ථරය කළපු සුළඟින් දියව ගිය පසු ඉතිරි වන්නේ හෘදයාංගමභාවය මිස අන් කවරෙක්ද?”

තමාගේ පුත් හා තම තරුණ බිරිඳ එක් වෙන බව දැන ගන්නා ඇඩ්ඩින් මුදලාලි අසම්මත පෙම්වතුන් ලෙස ඔවුන් හඩු නොගසා ඒ බව ඉවසා සිටින්නේ එය සාමාන්‍ය මනුෂ්‍ය ස්වාභාවය බව දැනගෙන ද? තරුණ ගැහැණියෙකුත් තරුණ පිරිමියෙකුත් අතර ලිංගිකව ඇති වෙන සබඳතාවයක ඇති අසාමාන්‍ය බව කුමක් ද? සිත් තුල ඇති වෙන අසාමාන්‍ය බව හුදෙක් සමාජ නිර්මිතයින් පමණක් නොවෙ ද?

එක් එක් පුද්ගලයා මත සමාජය විසින් පවරනු ලබන සියලු චරිතයන් දියව ගොස් ඒවා නැවත මුල සිට අර්ථ දැක්වෙන ආකාරය ඇන්ටනී අත් දකින්නේ මුල් වතාවට ය. මානුෂික සබඳතා රඳා පවතින්නේ මනුෂ්‍යයින් මත බවත් සමාජ නිර්මිත නාමයන් මත නොවන බවත් ඔහු අත් විඳී.

“ඇන්ටනී, කෙනෙක් තව කෙනෙක්ට දැනෙන්න නමක් බලපාන්නේ නෑ. සමහර විට ඒ මගේ අම්මවත්, ආත්තම්මවත් නොවෙන්න පුලුවන්. සමහර විට ඒ දෙන්නගෙන් එක්කෙනෙක් වෙන්න පුලුවන්. සමහර විට ඒ දෙන්නම වෙන්නත් පුලුවන්.”

බත්තලංගුණ්ඩුව තුල රාජ්‍යයක් නොමැත. රාජ්‍ය නීතිය ඒ තුල බල නොපායි. පොලීසිය, හමුදාව හා විමුක්ති කොටි වෙසෙන විල්පත්තුව මධ්‍යයේ ඒ සියල්ලටම වියුක්තව බත්තලංගුණ්ඩුව ස්ථානගතව ඇත. භෞමික අඛන්ඩතාවය, ජාතිවාදය, විමුක්තිය ආදී සංකල්ප මෙම කොදෙව්වට වලංගු නැත. එහි ඇත්තේ මනුෂයත්වය පමණි. එහි ගහ මරාගන්නේ විමුක්තිය උදෙසා නොව ස්වභාවිකව අවශ්‍ය මූලික සංකල්ප සපුරා ගනු පිණිසය. නේවි එකෙන් කකුල් කැඩූ ඩිඩාකස් හට කොටි පිළිබඳ කරුණාවක් නොමැත. කොටින් විසින් බෝට්ටුව උදුරා ගනු ලැබූ ඇල්බා හට රජයට පක්ෂපාතීත්වයක් නැත. සංකීර්ණ සංකල්ප වෙතින් සම්පූර්ණයෙන්ම නිදහස් බවක් එහි නිතරම පවතී.

මෙකී නොකී සියලු නිදහසින් පිරි බත්තලංගුණ්ඩුව නාගරිකයාට ඊඩ්න් උද්‍යානයයි. වරෙක පිටුවහල් කරනු ලැබූ ඇන්ටනී නැවත එහි පැමිණ අත් විඳින විමුක්තියත්, විපර්යාසයේ තෘප්තියත් පිළිබඳ වීර කතාව මංජුල වෙඩිවර්ධනගේ “බත්තලංගුණ්ඩුව”යි.

“හිස හැරවෙනා හැම අතම අහසය. ජීවිතය මුල්වරට පූර්ණ අහස, පරිපූර්ණ අහස දකින්නෙමි. අහස…. හැම තැනම අහස…..

අහස.”

ar-08030212

කාර්මික් කොආලා සමඟ දවසක්

Karmic Koala

උබුන්ටු අලුත්ම නිකුතුව 9.1 Karmic Koala ලෙස දින කිහිපයකට පෙර නිකුත් කලා. මෙහි 32bit Desktop edition බාගත කිරීමට මෙතන ක්ලික් කිරීමෙන් පුලුවන්. හැකි නම් මෙහි බිට් ටොරෙන්ටය මගින් බාගත කර ගන්න.

නිකුත් කිරීමට පෙර සිටම මෙම අනුවාදය නොයෙකුත් කට කතා පතුරවලා තිබුනා. ප්‍රධානම එකක් වුනේ තත්පර 10න් බූට් වෙන්න පුලුවන් කියන එක. ඉතින් මේ විනාඩි 10 මොකද්ද කියලා බලන්න ඉවසගෙන හිටියෙ බොහොම අමාරුවෙන්.

ස්ථාපනය කිරීමේදී පියවර ටිකක් අඩු වෙලා වගේ. GRUB හෝ එවැනි බූට් ලෝඩරයක් ගැන සඳහන් තැනක් හමු වුනේ නැහැ. ස්ථාපනය අතරතුර උබුන්ටු පිළිබඳ කෙටි හඳුන්වාදීමක් ලබා දෙන ඉදිරිපත් කිරීමකුත් දකින්න තිබුනා. එය සිත් ඇදගන්නා දෙයක්. ස්ථාපනය වුනාට පසු කරපු පලවෙනි දේ තමයි බූට් වීමට ගිය කාලය මැනපු එක. තත්පර 10ත් පහු වෙද්දි ටිකක් සැකයක් ආවා. නමුත් තත්පර 15ක් ඇතුලත ලොගින් තිරයටත් ඇවිත්. අනිත් එක අර පරණ තැඹිලි පාට පීල්ල වෙනුවට දැන් ටිකක් පොෂ් පාට තිරයකුත් දාලා :p

ටිකක් වෙලා වැඩ කරද්දී තවත් කට කතාවක් සත්‍ය වුනා. 9.1 පරණ අනුවාද වලට වඩා වේගවත්. අනිත් එක මගේ ලැප්ටොප් එකේ කිසිම උපකරණයකට drivers අමුතුවෙන් හොයන්න වුනේ නෑ. මම භාවිතා කරපු 9.04 නිකුතුවේදී compiz-fusion වැඩ කෑලි ටිකක් හිර වෙනවා. 9.1 වලදී බබා වගේ වැඩ.

උබුන්ටු 9.1 වලදී හඳුන්වා දෙන අලුත්ම වැඩක් තමයි UbuntuOne කියන්නේ. මේක අපිටම අයිති cloud පරිගණකයක්. අපිට මෙතන 2GB ඉඩක් ලැබෙනවා. අපේ ඕනෙම ගොනුවක් මේ ඉඩත් එක්ක synchronize කරගෙන තියා ගන්න පුලුවන්. UbuntuOne වලට ඇතුලු වීමට LaunchPad account එකක් තිබෙනවානම් පුලුවන්. ඒ නැතත් හදා ගන්න පුලුවන්. එච්චර දෙයක් නැහැ.

Screenshot-2

නව ආකාරයක අයිකන ටිකක් ඇතුලත් කරලා තියෙනවා මේ නිකුතුවට. නමුත් මම කරපු පලවෙනි දේ අලුත් තීම් එකක් හදා ගත්ත එක :p

නව නිකුතුව සමඟ එන්නේ Firefox 3.5.4. කියන්න තරම් වෙනසක් නෑ ඒකෙ නම්. නමුත් පරණ අනුවාද භාවිතා කරපු අය දන්නවා flash player එක firefox වල මල වාතයක් වුනා කියලා. පද්ධති සම්පත් බොහොම වැඩි ප්‍රමාණයක් ලබා ගත්තා පරණ flash player එකේ. නමුත් අලුත් උබන්ටු නිකුතුවේ මම මේ ගැටළුව දැක්කේ නැහැ. දැන් හොඳට වැඩ.

පරණ Add/Remove Software අංගය අලුත් නමකින් Ubuntu software centre ලෙස පැමිණ තිබෙනවා. එහි නම් සැලකිය යුතු වෙනසකට තියෙන්නේ මුහුණවර විතරයි. එය ටිකක් භාවිතා කිරීමට පහසුයි.

Screenshot-3

පැරණි අනුවාද වල IM client ලෙස තිබුනේ Pidgin. දැන් එන්නේ Empathy නැමැති client එකක්. මට නම් මේ දෙකම එකයි වගේ. මම වැඩිය චැට් කරන කෙනෙක් නෙමයි.

පොඩි වැරදි ටිකක් තමයි ඊළඟට තියෙන්නේ. කලින් අනුවාද වල NTFS partition mount කිරීටම රහස්පදය ලබා දීමට අවශ්‍ය වුනේ නැහැ. නමුත් දැන් එයට රහස් පදය ලබා දීමට වෙලා. කරදර වැඩක්. මේකට පොඩි විසඳුමක් තියෙනවා. මීළඟ සටහනින් දෙන්නම්.

අනිත් එක තාම මම දැක්කේ නෑ GDM theme එක වෙනස් කර ගන්න පුලුවන් තැනක්. System->Administration->Login Screen හරහා කලින් අනුවාද වලින් ඒක වෙනස් කරගන්න පුලුවන්. නමුත් දැන් ඒ window එක සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් වෙලා. ආරංචි හැටියට 9.1 වලදි GDM theme එක වෙනස් කරන්න බැහැ. මෙය අර තත්පර 10 බූට් වීමට සම්බන්ධයි. හැබැයි පොඩි parameters ටිකක් වෙනස් කරලා සීමා සහිත වෙනස්කම් ටිකක් කර ගන්න පුලුවන්.

Screenshot-4

කලින් අනුවාද එක්ක බලනකොට මේ කොආලා නම් ගොඩක් හොඳයි. හැබැයි තාම සිංහල ගැටළුව තියෙන නිසා සිංහල පරණ විදියටම ස්ථාපනය කරන්න වෙනවා. උබුන්ටු හා සමස්ථ වශයෙන් ලිනක්ස් ධාරාවටම ලොකු පිම්මක්.

Ubuntu තුල ISO images mount කිරීම

cdISO image එකක් කියන්නේ CD හෝ DVD එකක් අන්තර්ගතය compress කරලා සාදන තනි ගොනුවක්. බොහෝ විට මෙවැනි ගොනුවක් භාවිතා කරන්නේ නැවත CD හෝ DVD එකකට ලිවීමට. නමුත් CD/DVD එකක් ලඟ නැත්තන් අපිට මෙම ගොනුව විවෘත කර ගැනීමේ ගැටළුවක් එනවා. Windows තුලදී PowerISO වැනි මෘදුකාංග භාවිතා කරලා virtual drive එකකට mount කර ගන්න පුලුවන්. දැන් VirtualBox වලටත් ISO images mount කර මෙහෙයුම් පද්ධති ස්ථාපනය කල හැකියි. Ubuntu තුලදී ISO image එකක් mount කර ගන්නේ මෙහෙමයි.

අදාල ISO image එක තිබෙන ඩිරෙක්ටරියට ගොස් පහත විධාන පිලිවෙලින් ලබාදෙන්න. මෙහිදී මුලින්ම mount point එකක් /media තුල සාදනවා. ඉන්පසු අදාල image එක mount කෙරෙනවා. අපට ඉන්පසු mount point එක හරහා image එකේ අන්තර්ගතයට පිවිසෙන්න පුලුවන්.

sudo mkdir /media/isoimg

sudo mount isoimagename.iso /media/isoimg/ -t iso9660 -o loop

භාවිතය අවසන් වූ පසු මෙය unmount කිරීමට පහත විධානය ලබා දෙන්න පුලුවන්.

sudo umount /media/isoimg

Bibliography:

Mount and Unmout ISO images without burning them|Ubuntu Geek

අවසරයි!! chmod සහ chown

ලිනක්ස් වල ෆයිල් සහ ගොනු හැඩ ගැසී ඇති ආකාරය තේරුම් ගැනීම එහි වැඩ කිරීමෙදි ඉතාමත් වැදගත්. මේ දැන් පිටපත් කරපු ෆයිල් එකක් වෙනස් කරන්න බෑ කියලා කියනකොට, ගොනුවක්/ඩිරෙක්ටරියක් විවෘත කර ගන්න බෑ කියනකොට වෙන්නේ මොකද්ද කියලා පොඩ්ඩක් හරි අදහසක් තියෙනවා නම් ඉක්මනට විසඳුමක් හොයාගන්න පුලුවන්.

ලිනක්ස් වලදි ඕනෙම දෙයක් ෆයිල් එකක්. සාමාන්‍යයෙන් ෆයිල් වර්ග කිහිපයක් තියෙනවා.

  • සාමාන්‍ය ෆයිල්
  • ඩිරෙක්ටරි
  • සම්බන්ධක (Symbolic links)

මේවා අතුරින් ප්‍රධාන කිහිපයක්. මේ ඕනෙම ෆයිල් එකක් පරිශීලකයින් වර්ග තුනකින් පාවිච්චි කරන්න පුලුවන්.

  • අයිතිකරු(Owner/User – u)
  • සමූහය (Group – g)
  • වෙනත් (Other – o)

ඒ වගේම ඕනෙම ෆයිල් එකක සිදු කරන්න පුලුවන් කාර්යයන් (හෝ කාර්යයන් කිරීමට අවශ්‍ය permission) තුනක් තියෙනවා.

  • කියවීම (Read – r)
  • ලිවීම/වෙනස් කිරීම (Write – w)
  • ක්‍රියා කරවීම (Execute – x)

එතකොට අපිට මේ permission කිහිපය පහත ආකාරයට දක්වන්න පුලුවන්.

u – rwx, g – rwx, o – rwx

දැන් ලිනක්ස් ටර්මිනලයක් ඇතුලේ ඔබගේ ~ ගොනුව තුල ls -l විධානය ලබා දෙන්න.

ls -l(1)මම මෙය test නැමැති ඩිරෙක්ටරිය ඇතුලේ සිදු කලා. මෙහි දැන් පෙනෙන්නේ එම ඩිරෙක්ටරිය ඇතුලේ තියෙන ෆයිල් ටික. හැම ෆයිල් පේළියක් මුලින්ම තියෙන -rw-r–r– කියන අකුරු ටික පේනවද? මේ තමයි අදාල ෆයිල් එකට තියෙන permission. වම් පැත්තේ ඉඳන් බලනකොට මේවාට අදාල අකුරු වලින් කියන්නේ මේවායි. පළමු අකුරින් කියන්නේ අදාල ෆයිල් එක මොන ආකාරයේ එකක් ද කියලා.

  • “-” – සාමාන්‍ය ෆයිල් එකක්
  • “d” – ඩිරෙක්ටරියක්
  • “l” – සම්බන්ධකයක් (symbolic link)

සාමාන්‍යයෙන් ලිනක්ස් වලදි ඩිරෙක්ටරි නිල් පාටින් පෙන්වනවා. ඒක වෙනස් වෙන්න පුලුවන්.

මීළඟට තිබෙන අකුරු නමය තුනේ කොටස් (rwx) තුනකට බෙදන්න පුලුවන්. මේ තුන පිළිවෙලින් user-group-other යන පරිශීලක කොටස් තුනට අදාල permission ටික. මෙහි ඇති ෆයිල් තුනම හදපු වෙලාවට පසුව permission වෙනස් කලේ නෑ. එසේනම් rw-r–r– කියන්නේ ෆයිල් එකක් සෑදු පසු default ඇති permission ටික. අයිතිකරුට කියවන්න සහ වෙනස් කිරීමට අයිතිය තියෙනවා (rw-). “-” කියන්නේ අදාල permission එක නැති බවයි. ඉන්පසු සමූහයට කියවීමේ අයිතියි විතරක් ලබාදී තිබෙනවා. මේ කොටස් දෙකටම අදාල නැති අයටත් කියවීමට හැකියි.

දැන් අපි සිතමු file1 ෆයිල් එක ක්‍රියා කරවීමට අපිට (අයිතිකරුට) අවශ්‍ය බව. එසේනම් මෙම permission වෙනස් කල යුතුයි. ලිනක්ස් වලදී මෙය සිදු කරන්නේ chmod නැමැති විධානයෙන්.මෙය සිදු කල හැක්කේ අයිතිකරුට පමණයි.

chmod u+x file1

මෙයින් කියන්නේ file1 ෆයිල් එකේ අයිතිකරුට (u) ක්‍රියාකරවීමට (x) permission එක ලබා දිය යුතු (+) බවයි. දැන් නැවත ls -l විධානය ලබා දී බලන්න.

ls -l(2)දැන් file1 ෆයිල් එක ඉදිරිපිට ඇති අකුරු පෙළියේ ඇති වී ඇති වෙනස්කම බලා ගත් හැකියි. මේ ආකාරයටම අපිට file2 ෆයිල් එක කියවා(r) වෙනස් කර(w) ක්‍රියාකරවීමට(x) සමූහයට(g) හා වෙනත් අයට(0) permission ලබා දීමට අවශ්‍ය නම් පහත විධානය ලබා දිය හැක.

chmod go+rwx file2

ls -l(3)අපි එකතු කරපු permission අයින් කරන්න අවශ්‍ය නම් භාවිත කරන්නෙත් chmod විධානයයි. permission එකතු කරද්දි අපි + ලකුණ යොදා ගත්තා. ඉවත් කරද්දි ඒ වෙනුවට – ලකුණ යොදා ගන්නවා. අපි අන්තිමට සමූහයට හා වෙනත් අයට ලබා දුන් සියලු permission ඉවත් කරමු.

chmod go-rwx file2

මෙම විධානය වෙනුවට අපිට පහත විධානයත් යොදා ගත හැකියි. මෙහිදී සිදුවෙන දේ වෙනස්. නමුත් අවසාන ප්‍රථිපලය වෙනස්.මෙහිදි go= යනුවෙන් කියන්නේ මෙම කොටස් දෙකට කිසිදු permission එකක් ලබා නොදෙන්න කියලා.

chmod go= file2

ls -l(4)

අපි permission ලබා දුන්නේ අකුරු භාවිතා කරමින්. නමුත් මෙම කාර්යයම අංක භාවිතා කරමින් සිදු කරන්න පුලුවන්. rwx යන permission තුනට පිළිවෙලින් දෙකේ පාදයේ බල යොදා ගන්න පුලුවන්.

r – 22 = 4

w – 21 = 2

x – 20 = 1

එවිට rw- permission එකක අගය 6 (4+2+0) වෙනවා. එවිට rw-r–r– යන permission ලබා දෙන්නේ 644 ලෙසයි. මෙහිදී 6 අයිතිකරුටත්, 4 සමූහයටත්, තුන්වැනි 4 වෙනත් අයටත් අදාල permission සඳහායි. file3 ෆයිල් එක අයිතිකරුට rwx යන සියලු permission, සමූහයට rw- permission, වෙනත් අයට r– permission ලබා දීමට පහත විධානය භාවිතා කල හැකියි.

chmod 764 file3

ls -l (5)

මේ වනතෙක් file1 හා  file2 වලට සිදු කල සියලු වෙනස්කම් සිදු කල යුත්තේ ඒවා නිර්මාණය කරපු අයිතිකරුවන් විසින්. අයිති කරු ෆයිල් එකට අදාල පේළියේ වමේ සිට තුන්වන column එකේ පෙන්වනවා. අපිට මෙම අයිතිකරු වෙනස් කිරීමට, එනම් ෆයිල් එකක අයිතිය වෙනත් අයෙකුට පැවරීමට chown යන විධානය භාවිතා කල හැකියි.

මුලින්ම ටර්මිනලයේ root ලෙස login වෙන්න. මේ සඳහා su විධානය භාවිතා කල හැකියි. ඉන්පසු පහත විධානය ලබා දෙන්න.

cd /home/username/

මෙහි username වෙනුවට ඔබ කලින් සිටි පරිශීලක නම ලබා දෙන්න. ඉන්පසු හිස් ෆයිල් එකක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා පහත විධානය ලබා දෙන්න.

touch testfile1

ඉන්පසු ls -l විධානය ලබා දී බලන්න. ඔබට testfile1 වල අයිතිය ඇත්තේ root හට බව පෙනෙයි. මෙය වෙනස් කිරීමට වෙනත් අයෙකුට බැහැ. දැන් අපි සිතමු chamila පරිශීලකයා හට එහි අයිතිය පවරා දීමට අවශ්‍යයි කියා. මෙය සිදු කිරීමට පහත විධානය root ලෙස ලබා දෙන්න.

chown chamila testfile1

දැන් ls -l විධානය ලබා දුන්නොත් අදාල ෆයිල් එකේ අයිති කරු chamila ලෙස වෙනස් වී ඇති බව පෙනෙයි. නමුත් එහි සමූහය තවමත් root ලෙස ඇත. සමූහයත් chamila ලෙස වෙනස් කිරීමට පහත ආකාරයට විධානය ලබා දිය යුතුයි.

chown chamila:chamila testfile1

complete(1)

අනර්කලීට බළපිටියේදී නෙලන්නට සූදානම් වෙන අපේ මිතුරා

anarkaliබළපිටියේ වෙසෙන අපගේ එක් මිත්‍රයෙක් වේ. හිතින් ද ගතින් ද සමාජවාදියෙකු යැයි පවසන මොහු අනර්කලී දකුණේ ඡන්ද ව්‍යාපාරය ආරම්භ කල දවසේ පැවසූයේ ඈ බළපිටියට පැමිණි දවසට නම් දුවන්නට දෙන බවයි. මින් පෙරද එසේ එක් දේශපාලකයෙකු එලවූ බව අපට කියා දෙමින් ඔහු, ඈ සංකර ****යක් යැයි විශේෂණ පද කිහිපයක් ද එක් කලේය.

අප රට සදාචාර සම්පන්න බැවින් සපිරි හැදියාව උපරිමයටම ඇති රටක් බව ඔහු තදින් විශ්වාස කරයි. රජයේ සියලු සදාචාරවාදී ප්‍රතිපත්ති (හා වෙනත් ඕනෑම ප්‍රතිපත්තියක්) සඳහා ඔහු ෆුල් සප් එක ලබා දෙන්නේ එබැවිනි. මෙය අපගේ බපියා ට (පිටියා) පමණක් ආවේණික සිතුවිල්ලක් නොවේ. බහුතරයක් ජනයාහට අවුරුදු පනහක දේශපාලන ක්‍රමයක් තුල උරුම කරන දෙනු ලැබූ චින්තනයක එක් ප්‍රථිපලයකි. තමන්ට මීට වඩා විනෝදයෙන් ජීවත්ව සිටිය හැකි සමාජයක් තිබෙන බවත් නමුත් එසේ ජීවත් විය නොහැක්කේ කිසියම් වූ පුද්ගලයෙක් හෝ කාණ්ඩයක් නිසා බවත් චින්තනයක් ඇති කරන පාලකයින් එම පුද්ගලයා හෝ කාණ්ඩය (අනෙකා) විනාශ කිරීමට තමන්ට සහයෝගය ලබා දීමට ජනතාවට ආයාචනා කරන බව කිසියම් හෝ තැනක දුටුවා මතකය. සදාචාර සම්පන්න වූ අබ ඇටයකදු දුරාචාරයක් නොමැති යහ සමාජයක් පිළිබඳ අප මිත්‍රයාගේ සිතුවිල්ලද මීට සමාන එකක් ලෙස අපි දකිමු. ඔහුගේ සිත තුල ඇත්තේ කොටට අඳින සියළු දේශපාලකයින් සමඟ බුදියන අනර්කලී බළපිටියේ සිල්වතුන් වෙතින් ප්‍රතික්ෂේප වෙනු ඇති යන්නය. එය ඔහුගේ සවිඥාණයේ එක් වීර කතාවකි.

නමුත් ලිංගික මර්ධනයකින් මඬිනා ලද ලාංකීය පරම්පරා කිහිපයට අනර්කලී යනු තම සිහින තුල හුරතල් වන රැජිනක් බව ඕනෑම  පිරිමියෙකු දොර අඩවල් කරන ලද කාමර තුලදී තේරුම්ගන්නා සත්‍යයකි. ඈ රඟපෑ චිත්‍රපට කිහිපයක්ම ඉතා ප්‍රසිද්ධ වූයේ එවායේ තිබූ (අඩුම තරමේ බාල ගණයේවත්) කතාවක් නිසා නොවන බව කවුරුත් දනී. මාතරින් යහනට පැමිණීම හා ගමේ බෝක්කු පිළිබඳ පෝස්ටර් ගැසීමට පෙර ඒවායේ අඩංගුව ඇති පින්තූර භාවිතා වූයේ කුමටද යන්න ප්‍රසිද්ධ රහසකි. දේශපාලනයට පැමිණීමට පෙර  කොල්ලන් අතර පමණක් නොව අරක්කු මේසයක වාඩිවෙන හැට පැන්න මහල්ලන් පවා අනර්කලීව කතා බහට ඇද ගත්තේ ඇගේ පරම්පරාව පිළිබඳ කතා කිරීමට නොවන බව සැවොම දනී. නමුත් එළිපිට තම තමන්ගේ ප්‍රතිරූපයට වන හානීය වලක්වා ගැනීමට දැනුවත්වම යටපත් කරන ලද එම හැඟීම් පිටට පැමිණෙන්නේ ඇය රට ජාතියේ සංස්කෘතිය අනුභව කරන හැතිරියක් ලෙසට සිතමිනි. එනම් මෙහිදී ඇය රටේ සංස්කෘතිය විනාශ කරන අනෙකා වේ.

දේශපාලනයට පැමිණීමට පෙර කිසිම ආකාරයකින්වත් ප්‍රතික්ෂේප නොකරනු ලැබූ අනර්කලී දේශපාලනයෙන් ලෙහෙසියෙන් ප්‍රතික්ෂේප වේ යැයි සිතන්නේ කවුරුන්ද? (චිත්‍රපටි රංඟනය හා දේශපාලනය අතර ඇති පුදුම සහගත සමානකම් සලකා බලමින්) එතෙක් තරු ලෙසට ප්‍රසිද්ධව සිටි ප්‍රවීණ නාඹර නිලියන් සියල්ලම පරදවමින් වසර කිහිපයකින් රංඟනයේ මුදුනට (ඇයගේ හැකියාව පිළිබඳ වෙනම කතා කල යුතු අතර හැකියාව කෙතෙක් අද රංඟනයේ ඉහළට යාමට දායක වේදැයි සැක සහිතය) නැඟ ගැනීමට සමත් වූ ඇයව ලෙහෙසියෙන් පැරදවීමට සිතන්නේ කවුරුන්ද? ඇයට මරණ තර්ජන එල්ල කල මුතුහෙට්ටිගමට ජීප් රථ 16කින් ලේ පනින තුරු සැලකීම ගැන දැන දැනත් ඇයගේ බලය පිළිබඳ සැක කරන්නෝ කවුරුන්ද? කොළඹට දුමින්ද සිල්වා හා තිලංග සුමතිපාල පත් කර ගත් බුද්ධිමත් ඡන්ද දායකයින් සිටින රටක අනර්කලීගේ ගමන සැක කිරීම එතරම් සුබ නැත.

බළපිටියේදී අනර්කලීට සැලකීමට ලක ලැහැස්ති වන අපගේ මිතුරාට අප පවසන්නේ සියල්ලට කලින් සෙට් එකෙන් අසා ස්ථිර කර ගන්නා ලෙසටය. බළපිටියට ගොඩ බසින ඇගේ දෙපතුල් සේදීමට ඔවුන්ම ඉදිරිපත් වුවහොත්, නෙලන්නට දුව එන අපගේ මිතුරා පත්වෙන්නේ මහා අකරතැබ්බයකට නිසාවෙනි.

තවද අපි ඔහුගෙන් මෙසේ අසමු. දෑතින්ම වෙඩි තැබිය හැකි මුතුහෙට්ටිගම හා හෙලිකොප්ටර් හිමිකාර සජින් වාස් දකුණේ තවමත් තබා ගෙන සිටින්නේ ඔවුන් පිරිමින් වූ නිසා ද? අනර්කලීට සලකනවානම් මේ දෙදෙනාද බළපිටියටම එවිය හැක.

Ubuntu තුල Scanner ස්ථාපනය : Epson Perfection 660

perf660imageමම මුලින්ම පරිගණකයක් මිලට ගන්නකොට ඒ කාලෙ තිබුන උණට ගත්තා පරිලෝකන යන්ත්‍රයක් (හික්. වචනෙ හරිද මන්ද.සිංහලෙන් නම් ස්කෑනරයක්). Epson Perfection 660 මොඩලයේ එකක්. ඒකත් එක්ක ආවේ Windows XP drivers. ඒවා ඒ කාලෙට හරි ගියා. නමුත් විස්ටා පද්ධතිය ස්ථාපනය කලාට පස්සෙයි හොයාගත්තේ විස්ටා drivers නැහැ කියලා. ලිනක්ස් වලට මාරු වුනාට පස්සේ අදයි මට මේ අටමගල පාවිච්චි කරන්න ඕන කමක් ආවේ. Drivers ස්ථාපනයේදී ඉගෙන ගත්ත දේ ටික මේ ලිපියෙන් ලියා දක්වන්නම්.

ලිනක්ස් වලදි scanning වලට ප්‍රයෝජනයට ගන්න daemon එක තමයි sane කියන්නේ. මේකට තියෙන front end එක හඳුන්වන්නේ xsane කියලා. මේ පැකේජ දෙකම සාමාන්‍යයෙන් ලිනක්ස් ස්ථාපනයේදී පැමිණි තියෙන්න ඕනේ. නැතිනම් aptitude හරහා පහත විධානය භාවිතා කර ඒවා ස්ථාපනය කර ගන්න.

~$ sudo apt-get install sane xsane sane-utils

ඊට පස්සේ ඔබේ ස්කෑනරයට අදාල වින්ඩෝස් ඩ්‍රයිවරය බාගත කර ගන්න ඕනේ. මම මේක බාගත කර ගත්තේ මේ ලින්ක් එකෙන්. මේක හොයාගන්න ලේසියි. සරල search එකකින් හොයා ගන්න පුලුවන් වේවි.

ඊට පස්සේ බාගත වෙන zip ගොනුව extract කර ගන්න. මෙයින් අපි එළියට ගන්න බලාපොරොත්තු වෙන්නේ firmware එක. Epson Perfection 660 සඳහා මෙය තියෙන්නේ බාගත වෙන zip ගොනුවේ data/bin ඇතුලෙ TAIL_061.BIN ලෙස. මේ firmware එක /usr/share/sane/snapscan බහලුම තුලට පිටපත් කරන්න. මේ සඳහා පහත විධාන භාවිතා කරන්න. TAIL_061.BIN ගොනුව ~/Desktop මත ඇති නම්,

~$ sudo mkdir /usr/share/sane/snapscan

~$ sudo cp Desktop/TAIL_061.BIN /usr/share/sane/snapscan/

ඉන්පසු අපිට /etc/sane.d/snapscan.conf ගොනුව වෙනස් කරන්න වෙනවා. මේ සඳහා පහත විධානය භාවිතා කරන අදාල ගොනුව විවෘත කර ගන්න.

~$ sudo gedit /etc/sane.d/snapscan.conf

ගොනුව විවෘත වූ පසු firmware /usr/share/sane/snapscan/your-firmwarefile.bin යන වදන් පේළිය සොයා එය පහත ලෙසට වෙනස් කරන්න. මෙහි TAIL_061.BIN වෙනුවට ඔබට අදාල firmware ගොනුවේ නම යොදන්න.

firmware /usr/share/sane/snapscan/TAIL_061.BIN

දැන් ගොනුව save කරන්න. xsane විවෘත කල යුත්තේ root ලෙසය. ඒ හැර sudo විධානය නොමැතිව xsane ආරම්භ කලොත් ස්කෑනරය සොයා ගැනෙන්නේ නැහැ. මෙයට පිළියමක් දැනට මම දන්නේ නෑ. නමුත් root ලෙස වැඩ කරද්දී පරිස්සමින් වැඩ කරන්න.

~$ sudo xsane

Bibliography : UbuntuForums

Ubuntuzilla තුලින් Firefox ස්ථාපනය

ubuntuzilla-logoFirefox බ්‍රව්සරයේ අලුත් නිකුතුව 3.5.3 මෑතකදි නිකුත් කලා. වින්ඩෝස් පරිශීලිකයින්ට නම් මෙම සබැඳිය හරහා Firefox බාගත කර ගන්න පුලුවන්. නමුත් ලිනක්ස් පරිශීලිකයින්ට නවතම Firefox නිකුතුවන් ස්ථාපනය කර ගැනීම පහසු වන්නේ නැහැ. Firefox නවතම නිකුතුවන් Repository හරහා ලබා ගැනීමට මදක් කල් යනවා. ඒ වෙනකොට ඒවා “නවතම” නිකුතුවන් නෙමෙයි. Update එකක් නිකුත් කරන හැම වතාවකම වෙබ් අඩවියට ගිහින් බාගත කරගෙන ස්ථාපනය කරන එකත් කරන්න පුලුවන් වැඩක් නෙමෙයි. Check For Updates ඔප්ෂනය සාමාන්‍යයෙන් disable වෙලා තියෙන නිසා මේ වැඩේ තවත් අමාරුයි. Manual ස්ථාපනය කරන එකත් අමාරු වෙන්නේ Shiretoko නමින් User Agent එකත් වෙනස් වෙලා තියෙන නිසා.

මේ ගැටළු වලට විකල්පයක් හොයන කොට තමයි Ubuntuzilla ගැන දැන ගන්න ලැබුනේ. මේක Python script එකක්. උබුන්ටු සහ අනෙකුත් උබුන්ටු මත සෑදුන ලිනක්ස් බෙදා හැරීම් (ex: Linux Mint) තුල Firefox, Seamonkey, Thunderbird නවතම නිකුතුවන් ස්ථාපනය කර දීම කරදරයක් නැතුව මෙය මගින් කර දෙනවා. පරණ නිකුතුවන් අවශ්‍යනම් වෙනම විකල්පයන් ලබා දීලා ඒවා ස්ථාපනය කර ගන්න පුලුවන්. මෙම script එක වැඩ කරන්නේ Mozilla file server එක සමඟ. Ubuntu Repository මත නෙමෙයි. ඒ නිසා Repository එකකට මෙම මෘදුකාංග එනකම් බලා ගෙන ඉන්න ඕනේ නෑ.

මුලින්ම Ubuntuzilla script එක බාගත කර ගන්න ඔනේ. මේ සඳහා Ubuntuzilla Download Page වෙත යන්න. එතනින් ඔබට අවශ්‍ය .deb පැකේජය තෝරා ගන්න වෙනවා. මේ සඳහා ඔබ භාවිතා කරන උබුන්ටු හෝ උබුන්ටු derivative ලිනක්ස් සංස්කරණය 32bit/64bit ද යන්න දැන ගත යුතු වෙනවා (Terminal එක වෙත ගොස් uname -a ලෙස විධානය ලබා දී ඔබේ architecture i386 ද x64 ද යන්න බලා ගත හැකියි). ඉන්පසු එය බාගත කර ගත් තැනට ගොස් අදාල පැකේජය මත double click කරන්න. Terminal එකකින් කරනවානම් අදාල ෆෝල්ඩරයට ගොස් dpkg -i ubuntuzilla-4.7.4-0ubuntu1-i386.deb ලෙස ලබා දෙන්න. දැන් Ubuntuzilla ඔබේ පද්ධතිය මත ස්ථාපනය වෙයි (මේ සඳහා ඔබේ රහස්පදය ලබා දිය යුතුයි).

ඉන්පසු Firefox සම්පූර්ණයෙන් වසා දමන්න (මෙම සටහනේ screenshot එකක් ලබා ගන්න). Terminal එකට ගොස් පහත විධානය ලබා දෙන්න. Ubuntuzilla මගින් අසන ප්‍රශ්න වලට “y” ලෙස ලබා දෙන්න. අවශ්‍ය Locale එකේ අංකය ද ලබා දෙන්න.

ubuntuzilla.py -a install -p firefox

ඉන්පසු මඳ වෙලාවකින් Firefox ස්ථාපනය අවසන් වේවි. අවසාන වශයෙන් firefox update සොයා බැලීම කරන්නදැයි Ubuntuzilla අසයි. එයටත් “y” ලෙස ලබා දෙන්න. දැන් ඔබ අලුත්ම Firefox ස්ථාපනය කර අවසන්. ඔබෙ profile එක නොවෙනස්ව පහසුවෙන් කර ගැනීම Ubuntuzilla විසින් කර දෙනවා.

getpersonasFirefox ස්ථාපනයට පසු getpersonas වෙත ගොස් firefox ලස්සන කර ගන්නත් අමතක කරන්න එපා.

Bibliography:

Install Firefox 3.5 in Ubuntu 9.04 using Ubuntuzilla | Tombuntu

තනියෙන් දාන පාටියක්

i_love_bloggingඅද හරියටම මම බ්ලොග් එකක් පටන් අරන් අවුරුද්දක් ගත වෙන දවස. ගිය අවුරුද්දේ සැප්තැම්බර් 9 වෙනිදා chamila-dealwis.blogspot.com යටතේ wamp ගැන ලියලා බ්ලොග් එකක් පටන් ගත්තා. ඒක ලිව්වේ ඉංග්‍රීසියෙන්. ඊට කලින් ucsclodge.lk වෙබ් අඩවියේ පොඩි පොඩි බ්ලොග් සටහන් ලියලා තිබුනා. නමුත් හරි හමන් බ්ලොගයක් පටන් ගත්තේ අදින් අවුරුද්දකට කලින්.

අවුරුද්දක් ඇතුලත ඉගෙන ගත්ත දේවල් නම් බොහොමයි. මිනිස්සු ගැන, සමාජය ගැන වගේම තව තව විශයයන් ගැන ගොඩක් දේවල් ඉක්මනට ඉගෙන ගත්තා. වැඩියෙන්ම වටින දේ ඉක්මනින් ඉගෙන ගැනීම. අවුරුද්දක් ඇතුලත මම හිතපු විදිය ලොකු වෙනසකට ලක් වුනා. හැම දෙයක් ගැනම කල්පනා කරන පණ්ඩිතයෙකුත් වුනා. මේ කෙරුවාව පටන් ගනිද්දි යාළුවො විදියට හිටපු පුද්ගලයො දැන් නෑ. තරහ වෙලා හිත් අමනාපව හිටපු සමහර අය දැන් අතිජාත යහළුවො. තාක්ෂණය ගැන තිබුන මත වෙනස් වෙන්නත් අළුත් දේවල් ගැන දැන ගන්නත් මේ පුරුද්ද උදව් වුනා. පොත් වලින් ඈත් වෙලා හිටිය මම නැවත පොත් වලට ලං කරන්න උදව් වෙන සිද්ධි වලට මඟ හැදුනෙත් බ්ලොග් හරහා.

බ්ලොගය හරහා දැන් ගොඩක් ලොකු පරාසයක පුද්ගලයින් ඇසුරු කරන්න ලැබිලා තියෙනවා. කොටි, NGO, කඩේ යන වුන්, මතයක් නැති වුන්, බුවාලා, ඇඩ්මින්ලා, ප්‍රබුද්ධ අය, පිචං අය මේ හැම කෙනෙක්ම. එක එක අයට තියෙන අදහස්, මතවාද වෙනස්. නමුත් ඒ හැම කෙනෙක් එක්කම එකම විදියකට කතා කරන්න පුලුවන් හැකියාව මට මේ අවුරුද්ද ඇතුලතදි ලැබුන දෙයක්.

ඇති වෙන්න මඩ කාලා තියෙනවා, කවුරු මොනවා කිව්වත් හෙල්ලෙන්නෙ නැතුව ඉන්න පුලුවන් විදියට. ඇති වෙන්න බැණුම් අහලා තියෙනවා කවුරු බැන්නත් හිනාවෙන්න පුලුවන් විදියට. දැනටමත් සමහර අයට මාත් එක්ක කෙලින් බලා ගෙන කතා කරන්න බෑ. යාළුවො නැති වෙලා තියෙනවා කියන්න තියෙන දේ කෙලින්ම කියලා. පස්සේ පාඩම් ඉගෙන ගෙන තියෙනවා එහෙම කියන එකේ කිසි ගතියක් නෑ කියලා. හොඳ නාමේ අහලා තියෙනවා අතරින් පතර. ලේබල් වැදිලා තියෙනවා. කුණුහරප අහලා තියෙනවා.

හැබැයි මොනවා වුනත් බ්ලොග්කරණය අත අරින්න නම් හිතකින් කරන්න පුලුවන් වැඩක් නෙමෙයි. Forest Gump වල දුවනවා වගේ අවුරුද්දක් ඇදපු එකේ තවත් අවුරුද්දක් ඇදලා බලමු.