Lucid Lynx සමග දිනයක් – උබුන්ටු 10.04 Alpha | A day with Lucid Lynx – Ubuntu 10.04 Alpha

උබුන්ටු 10.04 බීටා නිකුතුවකුත් තියෙන කාලෙ ඇල්ෆා දාගෙන විනාස කර ගත්ත කතා නිකන් ආදී කාලේ වගේ ඇති. ඒත් අලුතින් එන ඇල්ෆා සංස්කරණයක් පාවිච්චි කරන්න තරම් උණ තියෙන කෙනෙකුටනම් මේවා රස කතා.

මම මුලින්ම කලේ මගේ තිබුන 9.1 සංස්කරණයේ ඉඳන් dist-upgrade එකක් දාපු එක. මේක කරන්නේ මෙහෙමයි.

Applications -> Accessories -> Terminal හරහා ටර්මිනලයක් විවෘත කර ගෙන පහත විධාන නිකුත් කරන්න. ඔබ  අවසර තියෙන පරිශීලකයෙක් (privileged user) නෙවෙයි නම් (prompt එකේ අවසානයට තියෙන්නේ # නෙවෙයි නම් ඔබ අවසර තියෙන පරිශීලකයෙක් නෙවෙයි) මේ විධාන වලට මුලින් sudo යොදන්න අවශ්‍යයයි.

[sourcecode language=”bash”]

sudo sed -i ‘s/karmic/lucid/g’ /etc/apt/sources.list && sudo aptitude update && sudo aptitude dist-upgrade

sudo aptitude install update-manager-core

sudo do-release-upgrade -d

[/sourcecode]

මට මතක හැටියට මෙගාබයිට් 888ක ගොනු ප්‍රමාණයක් බාගත කරන්න ඉල්ලනවා. ඒක නිසා ටිකක් bandwidth තියෙන තැනක මේ වැඩෙ කලොත් හොඳයි. තව දෙයක් කියන්න ඕනේ. මේ බාගත කිරීම කරන්නේ ප්‍රොක්සි සර්වරයක් පිටුපස නම් (ටර්මිනලයේ env | grep proxy යනුවෙන් විධානය ලබා දුන්නාට පස්සේ ප්‍රතිපලයක් ලැබෙනවනම් ඒ කියන්නේ ඔබ ඉන්නේ ප්‍රොක්සි සර්වරයක් පිටුපස) සමහර ගොනු බාගත කිරීමේදී ප්‍රශ්න ඇති වෙන්න පුලුවන්. libsexy හා python-sexy යනුවෙන් ගොනු දෙකක් බාගත කිරීම අනිවාර්යයි. නමුත් මේ නම් දෙක සමහර ප්‍රොක්සි සර්වර් මගින් අවහිර කරලා තියන්න පුලුවන්. වෙබ් ප්‍රොක්සි පාවිච්චි කිරීමෙන් සමහර විට මේ ප්‍රශ්නය මඟ හරව ගන්න පුලුවන් වෙයි.

Continue reading

Microsoft ලාට කඩේ යමුද?

ඔය වගේ කතා දන්න දන්න හැමෝගෙන්ම අහන්න ලැබෙනවා. බලන බලන අත මයික්‍රොසොෆ්ට් විරෝධියො. FOSS ROCKS!!! කට්ටියම කතා වෙන්නේ FOSS මෘදුකාංග කොච්චර හොඳද, කොච්චර ලාබදායි ද, අනිත් වාණිජ මෘදුකාංග වලට වඩා කොච්චර වටිනවද කියලා. ළඟදි දැක්කා Windows 7 ගැන තිබුන සටහනක ප්‍රතිචාරයක් “වින්ඩෝස් වලට තව දුර යන්න තියෙනවා ලිනක්ස් ලඟට වත් එන්න” කියලා. බලන් යද්දි වාණිජ මෘදුකාංග කියන්නේ පැත්ත පළාතකට වද්ද ගන්න හොඳ දේවල් නෙවෙයිනේ.

හැබැයි සමහර වෙලාවට බැලුවොත් ඔය කියන තරම් FOSS මෘදුකාංග සුදු නෑ කියලත් පේනවා. FOSS මෘදුකාංග වල වාණිජ මෘදුකාංග වල තියෙන වැදගත් අංග නෑ. පරිශීලක සහය හුඟක් වෙලාවට ඉතා අඩු මට්ටමක තියෙන්නේ. අනිත් එක බොහෝ අවස්ථා වලදි මොකක් හරි අලුත් දෙයක් සොයා ගැනීම සිදු කරලා තියෙන්නේ වාණිජ මෘදුකංග සමාගම් වලින්. FOSS මෘදුකාංග ඒවා ආදේශක හදනවා විතරයි.

ඒ වගේම හුඟක් FOSS මෘදුකාංග වලට සරිලන සහය ලිපි(documentation) වත් හොයාගන්න නෑ. තව ලොකු අඩුවක් තමයි FOSS මෘදුකාංග වල කේතයන්හි තියෙන අපිලිවෙල. සංවර්ධකයින් කිහිප දෙනෙක් එකතු වෙලා හදන නිසා හුඟක් වෙලාවට එකම ආකෘතියකින් පවත්වගෙන යන්න අමාරුයි. මෙහෙම ගිහින් ටික කාලෙකින් ඒ කේතය තේරුම් ගන්න අමාරු තත්වයකට එනවා.

හැබැයි ඔන්න අනිත් පැත්ත. වාණිජ මෘදුකාංග වල අඩුපාඩු. පළවෙනිම එක ගාණ. හැබැයි ඒක අඩුපාඩුවක් කියන්න බෑ. මොකද මෘදුකාංගයකට මුදල් අය කරනවද නැද්ද කියන එක නිර්මාතෘගෙ අයිතියක්. එයට විරුද්ධව මොනවත් කියන්න අපිට බෑ.

අනිත් අඩුපාඩුව තමයි අඩුපාඩු හැදීම. වාණිජ මෘදුකාංග වලට patches සහ fixes එන්නේ නිර්මාපක සමාගමෙන් විතරයි. තුන්වන පාර්ශවයකින් ඒ යාවත්කාලීන ලැබීම බොහොම දුර්ලභයි. ඒක නිසා පරිශීලකයින් විදිහට අපි ඒ සඳහා බලාගෙන ඉන්න ඕනේ. මේක FOSS වල නෑ. කොහෙන් හරි ඉක්මනට fix එකක් ලැබෙනවමයි.

Microsoft පද්ධති හුඟක් වෙලාවට unstable වෙන්න බලනවා. වේගය අතිනුත් Microsoft පහළ මට්ටමක ඉන්නේ. Vista පද්ධතියේ වේගය ගැන අමුතුවෙන් කියන්න දෙයක් නෑනේ. හැබැයි ඒක කලින් තිබ්බ XP වලට වැඩිය නම් දහ ගුණයක් හොඳයි.

මේ වගේ ලැයිස්තුවක් හදන්න පුලුවන් අඩුපාඩු ගැන. හැබැයි ඒ ලැයිස්තුවෙම විරුද්ධ එක හදන්න පුලුවන් FOSS වලට. ඒක නිසා “අපි FOSS” කියලා කෑ ගැහුවටවත් “අපි Microsoft” කියලා කෑ ගැහුවටවත් එච්චර වැඩක් නෑ. මොකද දෙපැත්තෙම අඩුපාඩු තියෙනවා. අපිට අවශ්‍ය දේ කොයි පැත්තෙන් හරි වෙනවනම් ඒකට එහාට ගිහින් “තනිකර” FOSS හරි Microsoft හරි වෙලා ඇති වැඩේ මොකද්ද?

අපි ඇත්තට ටිකක් මුහුණ දෙමු. කොච්චර FOSS හොඳයි කිව්වත් අපේ රටේ ආයතන කීයක Open Office භාවිතා වෙනවද? GIMP භාවිත වෙනවද? Blender භාවිතා වෙනවද? ඒ තියා අධ්‍යාපන ආයතන කීයක තනිකර FOSS පරිගණක කීයක් තියෙනවද? කොච්චර FOSS ලේබලය ගහලා තිබ්බත් යටින් windows නේද දාලා තියෙන්නේ? මේ හැමතැනම FOSS පරද්දලා වාණිජ මෘදුකාංග ඉස්සරහාට ඇවිත්.

මම පෞද්ගලිකව දන්න පුද්ගලයො ඉන්නවා FOSS ROCKS කියාගෙන එළියට බහින්නේ, හැබැයි Windows XP වල තමයි වැඩ. උබුන්ටු තියෙනවා VM එකක් ඇතුලේ. එතන ඇත්තටම තියෙන්නේ ෆැෂන් එකට ෆොස්. ඒත් එයත් යටින් පාවිච්චි කරන්නේ අධිරාජ්‍යවාදී වාණිජ මෘදුකාංග.

FOSS ද proprietary ද කියලා බල බල ඉන්නේ නැතුව කරන වැඩේ ඉහලින්ම කෙරෙන මෘදුකාංගයකින් වැඩේ කරගත්තා නම් ඇත්තටම ඊට වඩා වටින්නේ මොනවද?